3rd Place Essay Contest Winner – What Can Youth Do To Stop Corruption?


This is the 3rd place winning essay in TI Cambodia’s Essay Writing Contest. By Thlang Chiva.

3rd place - Thlang Chiva

Thlang Chiva.

Every time we hear or describe Cambodia as a corrupt nation, we are not referring far beyond ourselves. Most of us, if not everyone, has been involved in some form of corruption, at least by not doing anything about it. So much has been emphasized on the role of us youth in fighting corruption, but why are we still not strong enough to break through it? We all have similar complaints and frustrations over corrupt acts and their evil consequences. But why couldn’t we establish a shared action countering its existence? The reasons lie in our untapped power which is trapped by the deficiency of individual values and the fragility of common interests. Therefore, the key is to rebuild our values and be a responsible citizen starting today.

Let’s start by doing a self-reflection. Calling ourselves Cambodian youth simply means we are nearly or over 20 years old, and have been exposed to countless acts of corruption. Some of them have become social norms we practice every day unknowingly. Do you intend to get a government job with exploitable hours for another private job? When facing a conflict, do you automatically think of powerful relatives or friends who can back you? Do you decide on a supplier contract who are your relatives without serious evaluation against other bids? Do you wish to make profits from business regardless of ethics and legality? Do you prepare $10 for commune staff to get your ID card faster? This is petty corruption, but once increased in size and hierarchy, the results are socially and economically destructive. A company staff member and a minister might commit the same form of corruption based on the same mentality. That is why we have to start with individual values and the basics. If only we can establish a default value of “taking only what we are ethically, legally and professionally capable of”, we will feel ashamed to be involved in corruption and automatically say “NO” to it.

Let’s act on the basics. Nobody is perfect. Discipline ourselves and start working on it from today. It is difficult to tell how, but we should align our actions towards honesty, fairness, ethic, and legality. At least develop your academic and professional capacity so that you can fulfill your own wants without affecting others’ benefits. But don’t be ignorant! We cannot escape from the society we belong to or eliminate our identity. We must realize that corruption in our time will curse future generations resulting in social fragility, poverty, environmental destruction, and more. Corruption is an enemy of social well-being, talent, opportunity, and political freedom. Even worse, could it be a threat to the existence of our nation in a few centuries?

Participate on the ground. If you feel it difficult to start change on your own, participate in community service, anti-corruption campaigns, or any other public events promoting fairness, equality, and justice. Volunteering in community services, of any form, for some time can increase your desire to act for common interests while reducing your selfishness, the main root of corruption. Individual community participation can bring us together on the same platform projecting our power against corruption. Also, the simplest form of contribution is to be sensitive to corrupt acts and respond by making creative and artful criticism to discourage corrupt practices. Last, but compulsory, is that we must contribute to rebuilding this society by instilling anti-corruption mentality into our little brothers, sisters, and children because working against corruption is a multi-generational effort.

Corruption in our society is deep-rooted, and thus requires enormous action. But it always starts with our individual values and actions.


2nd Place Essay Contest Winner – What Can Youth Do To Stop Corruption in Cambodia?

2nd place

2nd place winner, Sokun Chendamony 

This is the 2nd place winning essay in TI Cambodia’s Essay Writing Contest. By Sokun Chendamony.

Cambodia is a unique country. While abundantly blessed with natural resources, awe-inspiring temples, and a population whose smiles can make one’s heart skip, it also has its fair share of troubles. Infamous for sex trafficking, human rights abuses, and corruption, these social pathologies are eating her people up from the inside. In particular, the culture of corruption is, as the Khmer term implies, “rotting” this society from the bottom up. In fact, corruption happens right in front of you. Take a look at the rampant cheating at schools or the so-called practice of paying fines to traffic police. Amidst this brokenness, there is hope. While everyone has a part to play, youth in particular play an important role in eliminating corruption. To properly respond to this terminal disease, it is crucial that youths are aware of and understand that corruption is an issue and that the desire to change starts with them.

If a person is not aware that he or she has a disease, why would that person want to get rid of it? In the same manner, if youth are not aware and convinced that corruption is a moral issue, how could they start doing something about it? Awareness is the first step in solving any issue in life. The challenge is how can youth become aware that corruption is a problem when this malpractice is so acceptable even among youth themselves?  How are they motivated to eliminate corruption when they themselves enjoy the “benefits” of it?  How could they ever desire change when maybe all they know is the easy shortcut through corruption? A change of heart is imperative. It is a heart disease. The heart needs to be exposed and the puss surgically removed.

Once youth are aware of and understand that corruption is an issue and not an acceptable norm, change needs to start from them first. As the “baby bamboo,” youth are rightfully seen as the pillars of the nation, whose strength is equipped through education. Together, youth and education form a strong force. In this unique context, youth have an opportunity to practice integrity at the very place where their potential is being realized and strengthened. Change starts when a youth believes in the power of hard work versus intelligence. Change starts when a youth, grounded in the power of hard work, acts on that belief and studies hard. Change starts when a youth understands that everyone has different talents and that math and science are the not the goddesses of learning when he or she feels tempted to cheat during math/science tests. Change starts when a youth refuses to cheat even when given the chance to do so. Change starts when a youth does not steal his or her friends’ learning and cares about them enough by refusing to share answers. Change starts when a youth takes personal responsibility and refuses to purge his “absent days” through financial means. Change starts when a youth respects his or herself, learning, and others.

May these seemingly insignificant changes become a ripple effect! Starting from one person…


តើយុវជនអាចធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីបញ្ឍប់អំពើពុករលួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?


និពន្ធដោយ៖ កញ្ញា ភាព​ ធាវី ជ័យលាភី​ចំណាត់ថ្នាក់​លេខ១នៃការ​ប្រកួត​ប្រជែង​​តែង​សេចក្តីស្តីពី “យុវជន និងអំពើពុករលួយ”


ជាការពិតណាស់ អំពើពុករលួយត្រូវបាន​ចាត់ទុកជាបញ្ហាចម្បង ដែលជះ​ឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន​​ ជា​ពិសេសបង្កអោយមានវិសមភាព​ និង​ភាពអយុត្តិធម៌សង្គម​ដែលជាលទ្ធផលគឺ​ការអភិវឌ្ឍប្រទេសមានភាពទន់ខ្សោយ និងយឺតយ៉ាវ។​​ ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ​ តើ​យុវជនអាចធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីបញ្ឈប់អំពើពុករលួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?​​ មាន​បីចំនុចសំខាន់ៗ ដែលយុវជនគប្បីប្រតិបត្តិដើម្បី     បញ្ឍប់អំពើពុករលួយ ក៏​ដូចជាចូលរួមអភិវឌ្ឃន៏ប្រទេសអោយមានភាពរីកចម្រើនឆាប់រហ័ស រួម​មាន​ទីមួយ គឺការរៀនទ្រឹស្តី ជាការចាប់ផ្តើមស្វែងយល់ថាអ្វីទៅជាអំពើពុករលួយ និងជាផលវិបាកដែលអាចនឹងកើតមានឡើង។ ចំណុចទីពីរ គឺការអនុវត្តទ្រឹស្តី សំដៅដល់សកម្មភាពផ្សេងៗទាំងឡាយណាអាចដោយផ្ទាល់ រឺដោយ​ប្រយោល​ក្រោមរូបភាពប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ និងចំណុចទីបី គឺការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ទ្រឹស្តីភ្ជាប់និងការអនុវត្ត ដល់សហគមន៏អោយបានទូលំទូលាយ ​ដោយ​បណ្តុះមហិច្ឆតាដល់ពួកគេអោយមានមោទនៈភាព ចំពោះខ្លួនឯង​ដែល​បាន​ចូល​រួមអភិវឌ្ឍន៏ប្រទេសតាមរយៈការមិនប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ​និង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសដែលគ្មានអំពើពុករលួយ។​

មុនឈានដល់ការបកស្រាយ​​លម្អិតពីចំណុចនីមួយៗ ​ការ​ស្វែងយល់​ពាក្យ​គន្លឺះ​ពីរ​គប្បីពន្យល់នៅទីនេះ​។ បើយោងតាមនិយមន័យរបស់អង្គការ​ ILO​ យុវជន​សំដៅ​ដល់​ក្រុមមនុស្សដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៥-២៤ឆ្នាំ​ គឺស្មើនឹងប្រហែល​២៤%​ នៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប​ក្នុង​​ឆ្នាំ២០១១​​។ មួយវិញទៀត​ យោងតាម​ច្បាប់​ស្តីពី​ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ឆ្នាំ​២០១០ អំពើពុករលួយសំដៅ​ដល់អំពើទាំង​ឡាយ​ណា​ដែលប្រព្រឹត្តដោយផ្ទាល់ ឬ ដោយប្រយោលក្នុងការទទួល​ ឬ ផ្តល់​ជំនូន អំណោយ ការសន្យា ឬ ការផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៏​ផ្សេងៗទៀតដើម្បី​ឲ្យ​បំពេញ​កិច្ច​ ឬមិនបំពេញកិច្ច ដែលជាមុខងាររបស់ខ្លួន​ ឬកិច្ចដែលសម្រួល​ដោយ​​មុខងាររបស់ខ្លួន។​ ដូច្នេះ ថាតើយុវជនប្រមាណជា១/៤នេះ គប្បី​ប្រតិបត្តិ​ចំនុច​ទាំងបីខាងលើដូចម្តេចខ្លះ ដើម្បីអោយមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ក្នុង​ការ​បញ្ឍប់​អំពើពុករលួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?​

ឆ្លើយតបទៅនឹងការអនុវត្តចំណុចទីមួយ​(រៀនទ្រឹស្តី) ដើម្បី​ឲ្យទទួលបាន​លទ្ធ​ផល​ល្អ គឺត្រូវសិក្សាឲ្យបាន ស៊ីជម្រៅស្តីពីអំពើពុករលួយ។ យុវជនទាំងឡាយ​អាច​ធ្វើការស្រាវជ្រាវពីដើមហេតុ ប្រភព និងឫសគល់នៃ​បញ្ហាដែលបង្កអោយ​មានអំពើពុករលួយ និងផលប៉ះពាល់ អោយបានលម្អិត និងច្បាល់លាស់ តាមរយៈស្វ័យសិក្សា ដោយអាចទាញយកឯកសារពី​បណ្តាប្រព័ន្ធ​អេឡិច​ត្រូនិច​ផ្សេងៗ ឬតាមស្ថាប័នរដ្ឋ​ ឬអង្គការដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធ​នឹងអំពើ​ពុក​រលួយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ការស្វែងយល់អំពីដំណោះស្រាយ ដែលបាន​អនុវត្ត​កន្លងមក និងយុទ្ធសាស្រ្តផ្សេងៗសមស្រប​ទៅតាមករណីខុសៗគ្នា ​និងទៅ​តាម​កាលៈទេសៈ ក៏ជាចំណុចសំខាន់ដែលយុវជនគប្បីតាមដាន និងធ្វើ​ការ​កត់​ចំណាំអោយបានខ្ជាប់ខ្ជួន​ផងដែរ។​ ក្រៅពីព្យាយាមស្វែងរកឯកសារ និង​ស្វែង​យល់​ពីដំណោះស្រាយ    យុវជនត្រូវចេះធ្វើការវិភាគ​ និងអាច​ជ្រើសរើស​យក​ទ្រឹស្តី ឬ យុទ្ធសាស្រ្តណាមួយសមស្រប សម្រាប់អនុវត្តនៅកម្ពុជា។ យ៉ាងណា​មិញទ្រឹស្តីនឹងប្រែជាគ្មានប្រយោជន៏ដរាបណាមិនត្រូវបានយកទៅអនុវត្ត​។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ តើយុវជនអាចអនុវត្តទ្រឹស្តីទាំងអស់នោះបានយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?

ឆ្លងដល់ចំណុចទីពីរ​ គឺការចួលរួមអនុវត្តទ្រឹស្តីតាមរយៈសកម្មភាព​បញ្ឃប់អំពើ​ពុករលួយផ្សេងៗ ដែលអាចធ្វើឡើងដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោល អាស្រ័យ​នឹង​ជម្រើសរបស់យុវជនផ្ទាល់​ ឬអាចអាស្រ័យនឹងឳកាស​ដែលផ្តល់ឲ្យ​យុវជន​ក្នុងការ​ចូលរួម។​ ការចូលរួមដោយផ្ទាល់ សំដៅដល់ការចូលរួមធ្វើការស្ម័គ្រចិត្ត​ ឬជាបុគ្គលិករបស់ស្ថាប័ន អង្គការពាក់ព័ន្ធនឺងអំពើពុករលួយ។​ ដោយឡែក យុវជន​ផ្សេងទៀតអាចធ្វើការលើវិស័យនេះដោយប្រយោល ដូចជាតាមដាន ឃ្លាំមើល និងផ្តល់ព័ត៌មានអំពីអំពើពុករលួយគ្រប់រួបភាព ដែលបានកើតឡើង កំពុងកើតឡើង និង​អាចនឹងកើតមានឡើង។ ម្យ៉ាងវិញទៀត យុវជន​ក៏អាច​បង្កើត​ជាក្រុមពិភាក្សា​ ក្នុងគោលបណង​   ​ផ្តល់ពត៌មាន ផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និង​រក​ដំណោះស្រាយ ដើម្បីបញ្ឃប់អំពើពុករលួយ។

ក្រៅពីរៀនទ្រឹស្តី អនុវត្តទ្រឹស្តី តើយុវជន​អាចធ្វើការផ្សព្វ​ផ្សាយ​សកម្មភាព​ទាំងនេះ​តាមវិធីណាខ្លះ?​ ជាការពិតទាក់ទងនឹងការអនុវត្តចំនុចទីបី​ គឺយុវជន​អាចធ្វើការបញ្ជ្រៀប ឬផ្សព្វផ្សាយដល់សហគមន៏ឲ្យទទួលបាន ពត៌មាន​ស្តីពី​អំពើពុករលួយតាមរយៈគម្រោងចុះអប់រំផ្ទាល់ដោយចែកជាខិតបណ្ណ័ និងមាន​ការ​ចូលរូមសហការពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឬតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​ផ្សេងៗ​ដូចជា​ ​វិទ្យុ ទូរទស្សន៏ ហ្វេសប៊ុក យូធុប​ ធ្វីតធឺ ជាដើម ដើម្បីអោយពួក​គាត់​ចាប់​អារម្មណ៏ និងស្វែងយល់អំពី​​ អំពើពុករលួយ ផលប៉ះពាល់ និងទណ្ឌកម្មដែល​បាន​កំណត់ដោយច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ក្នុងគោលបំណងបង្ការ បង្ក្រាប និង​ការពារ​មិន​ឲ្យ​មានអំពើពុករលួយ។​

សរុបមកវិញ ដើម្បីបញ្ឃប់អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា យុវជនអាច​ចូលរួមរៀន និង​​ស្វែងយល់ពីដើមហេតុនៃបញ្ហា ដែលនេះមានន័យថា​ជាការបណ្តុះឆន្ទៈ​ផ្ទាល់​​ខ្លួនឲ្យស្អប់ខ្ពើមអំពើពុករលួយ​ ព្រមទាំងអាចចូលរួម អនុវត្ត​ទាំងអស់​គ្នា​ដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលតាមរយៈ​សកម្មភាពផ្សេងៗក្រោមប្រធាន​បទ​បញ្ឃប់​អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា និងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ​នូវរាល់ទ្រឹស្តី និង​ការ​អនុវត្ត​ទាំងឡាយណាដែលមានប្រសិទ្ធភាព សម្រាប់កម្ពុជា​​ ក្នុងគោល​ដៅ​អភិវឌ្ឃន៏​ប្រទេសអោយឆាប់រីកចម្រើន ​ទៀតសោតគឺទទួលបានកិតិ្តយល​ជា​ពលរដ្ឋល្អ ដែលមិនប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និងរស់នៅក្នុងប្រទេសដែល​គ្មាន​អំពើ​ពុករលួយ។​ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការចូលរួមរបស់យុវជន គួរត្រួវបានគាំទ្រ និង​ការពារ​សុវត្ថិភាពពីរាជរដ្ឋាភិបាល៕​