តើយុវជនអាចធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីបញ្ឍប់អំពើពុករលួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?

Stories

និពន្ធដោយ៖ កញ្ញា ភាព​ ធាវី ជ័យលាភី​ចំណាត់ថ្នាក់​លេខ១នៃការ​ប្រកួត​ប្រជែង​​តែង​សេចក្តីស្តីពី “យុវជន និងអំពើពុករលួយ”

—–

ជាការពិតណាស់ អំពើពុករលួយត្រូវបាន​ចាត់ទុកជាបញ្ហាចម្បង ដែលជះ​ឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន​​ ជា​ពិសេសបង្កអោយមានវិសមភាព​ និង​ភាពអយុត្តិធម៌សង្គម​ដែលជាលទ្ធផលគឺ​ការអភិវឌ្ឍប្រទេសមានភាពទន់ខ្សោយ និងយឺតយ៉ាវ។​​ ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ​ តើ​យុវជនអាចធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីបញ្ឈប់អំពើពុករលួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?​​ មាន​បីចំនុចសំខាន់ៗ ដែលយុវជនគប្បីប្រតិបត្តិដើម្បី     បញ្ឍប់អំពើពុករលួយ ក៏​ដូចជាចូលរួមអភិវឌ្ឃន៏ប្រទេសអោយមានភាពរីកចម្រើនឆាប់រហ័ស រួម​មាន​ទីមួយ គឺការរៀនទ្រឹស្តី ជាការចាប់ផ្តើមស្វែងយល់ថាអ្វីទៅជាអំពើពុករលួយ និងជាផលវិបាកដែលអាចនឹងកើតមានឡើង។ ចំណុចទីពីរ គឺការអនុវត្តទ្រឹស្តី សំដៅដល់សកម្មភាពផ្សេងៗទាំងឡាយណាអាចដោយផ្ទាល់ រឺដោយ​ប្រយោល​ក្រោមរូបភាពប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ និងចំណុចទីបី គឺការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ទ្រឹស្តីភ្ជាប់និងការអនុវត្ត ដល់សហគមន៏អោយបានទូលំទូលាយ ​ដោយ​បណ្តុះមហិច្ឆតាដល់ពួកគេអោយមានមោទនៈភាព ចំពោះខ្លួនឯង​ដែល​បាន​ចូល​រួមអភិវឌ្ឍន៏ប្រទេសតាមរយៈការមិនប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ​និង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសដែលគ្មានអំពើពុករលួយ។​

មុនឈានដល់ការបកស្រាយ​​លម្អិតពីចំណុចនីមួយៗ ​ការ​ស្វែងយល់​ពាក្យ​គន្លឺះ​ពីរ​គប្បីពន្យល់នៅទីនេះ​។ បើយោងតាមនិយមន័យរបស់អង្គការ​ ILO​ យុវជន​សំដៅ​ដល់​ក្រុមមនុស្សដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៥-២៤ឆ្នាំ​ គឺស្មើនឹងប្រហែល​២៤%​ នៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប​ក្នុង​​ឆ្នាំ២០១១​​។ មួយវិញទៀត​ យោងតាម​ច្បាប់​ស្តីពី​ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ឆ្នាំ​២០១០ អំពើពុករលួយសំដៅ​ដល់អំពើទាំង​ឡាយ​ណា​ដែលប្រព្រឹត្តដោយផ្ទាល់ ឬ ដោយប្រយោលក្នុងការទទួល​ ឬ ផ្តល់​ជំនូន អំណោយ ការសន្យា ឬ ការផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៏​ផ្សេងៗទៀតដើម្បី​ឲ្យ​បំពេញ​កិច្ច​ ឬមិនបំពេញកិច្ច ដែលជាមុខងាររបស់ខ្លួន​ ឬកិច្ចដែលសម្រួល​ដោយ​​មុខងាររបស់ខ្លួន។​ ដូច្នេះ ថាតើយុវជនប្រមាណជា១/៤នេះ គប្បី​ប្រតិបត្តិ​ចំនុច​ទាំងបីខាងលើដូចម្តេចខ្លះ ដើម្បីអោយមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ក្នុង​ការ​បញ្ឍប់​អំពើពុករលួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?​

ឆ្លើយតបទៅនឹងការអនុវត្តចំណុចទីមួយ​(រៀនទ្រឹស្តី) ដើម្បី​ឲ្យទទួលបាន​លទ្ធ​ផល​ល្អ គឺត្រូវសិក្សាឲ្យបាន ស៊ីជម្រៅស្តីពីអំពើពុករលួយ។ យុវជនទាំងឡាយ​អាច​ធ្វើការស្រាវជ្រាវពីដើមហេតុ ប្រភព និងឫសគល់នៃ​បញ្ហាដែលបង្កអោយ​មានអំពើពុករលួយ និងផលប៉ះពាល់ អោយបានលម្អិត និងច្បាល់លាស់ តាមរយៈស្វ័យសិក្សា ដោយអាចទាញយកឯកសារពី​បណ្តាប្រព័ន្ធ​អេឡិច​ត្រូនិច​ផ្សេងៗ ឬតាមស្ថាប័នរដ្ឋ​ ឬអង្គការដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធ​នឹងអំពើ​ពុក​រលួយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ការស្វែងយល់អំពីដំណោះស្រាយ ដែលបាន​អនុវត្ត​កន្លងមក និងយុទ្ធសាស្រ្តផ្សេងៗសមស្រប​ទៅតាមករណីខុសៗគ្នា ​និងទៅ​តាម​កាលៈទេសៈ ក៏ជាចំណុចសំខាន់ដែលយុវជនគប្បីតាមដាន និងធ្វើ​ការ​កត់​ចំណាំអោយបានខ្ជាប់ខ្ជួន​ផងដែរ។​ ក្រៅពីព្យាយាមស្វែងរកឯកសារ និង​ស្វែង​យល់​ពីដំណោះស្រាយ    យុវជនត្រូវចេះធ្វើការវិភាគ​ និងអាច​ជ្រើសរើស​យក​ទ្រឹស្តី ឬ យុទ្ធសាស្រ្តណាមួយសមស្រប សម្រាប់អនុវត្តនៅកម្ពុជា។ យ៉ាងណា​មិញទ្រឹស្តីនឹងប្រែជាគ្មានប្រយោជន៏ដរាបណាមិនត្រូវបានយកទៅអនុវត្ត​។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ តើយុវជនអាចអនុវត្តទ្រឹស្តីទាំងអស់នោះបានយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?

ឆ្លងដល់ចំណុចទីពីរ​ គឺការចួលរួមអនុវត្តទ្រឹស្តីតាមរយៈសកម្មភាព​បញ្ឃប់អំពើ​ពុករលួយផ្សេងៗ ដែលអាចធ្វើឡើងដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោល អាស្រ័យ​នឹង​ជម្រើសរបស់យុវជនផ្ទាល់​ ឬអាចអាស្រ័យនឹងឳកាស​ដែលផ្តល់ឲ្យ​យុវជន​ក្នុងការ​ចូលរួម។​ ការចូលរួមដោយផ្ទាល់ សំដៅដល់ការចូលរួមធ្វើការស្ម័គ្រចិត្ត​ ឬជាបុគ្គលិករបស់ស្ថាប័ន អង្គការពាក់ព័ន្ធនឺងអំពើពុករលួយ។​ ដោយឡែក យុវជន​ផ្សេងទៀតអាចធ្វើការលើវិស័យនេះដោយប្រយោល ដូចជាតាមដាន ឃ្លាំមើល និងផ្តល់ព័ត៌មានអំពីអំពើពុករលួយគ្រប់រួបភាព ដែលបានកើតឡើង កំពុងកើតឡើង និង​អាចនឹងកើតមានឡើង។ ម្យ៉ាងវិញទៀត យុវជន​ក៏អាច​បង្កើត​ជាក្រុមពិភាក្សា​ ក្នុងគោលបណង​   ​ផ្តល់ពត៌មាន ផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និង​រក​ដំណោះស្រាយ ដើម្បីបញ្ឃប់អំពើពុករលួយ។

ក្រៅពីរៀនទ្រឹស្តី អនុវត្តទ្រឹស្តី តើយុវជន​អាចធ្វើការផ្សព្វ​ផ្សាយ​សកម្មភាព​ទាំងនេះ​តាមវិធីណាខ្លះ?​ ជាការពិតទាក់ទងនឹងការអនុវត្តចំនុចទីបី​ គឺយុវជន​អាចធ្វើការបញ្ជ្រៀប ឬផ្សព្វផ្សាយដល់សហគមន៏ឲ្យទទួលបាន ពត៌មាន​ស្តីពី​អំពើពុករលួយតាមរយៈគម្រោងចុះអប់រំផ្ទាល់ដោយចែកជាខិតបណ្ណ័ និងមាន​ការ​ចូលរូមសហការពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឬតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​ផ្សេងៗ​ដូចជា​ ​វិទ្យុ ទូរទស្សន៏ ហ្វេសប៊ុក យូធុប​ ធ្វីតធឺ ជាដើម ដើម្បីអោយពួក​គាត់​ចាប់​អារម្មណ៏ និងស្វែងយល់អំពី​​ អំពើពុករលួយ ផលប៉ះពាល់ និងទណ្ឌកម្មដែល​បាន​កំណត់ដោយច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ក្នុងគោលបំណងបង្ការ បង្ក្រាប និង​ការពារ​មិន​ឲ្យ​មានអំពើពុករលួយ។​

សរុបមកវិញ ដើម្បីបញ្ឃប់អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា យុវជនអាច​ចូលរួមរៀន និង​​ស្វែងយល់ពីដើមហេតុនៃបញ្ហា ដែលនេះមានន័យថា​ជាការបណ្តុះឆន្ទៈ​ផ្ទាល់​​ខ្លួនឲ្យស្អប់ខ្ពើមអំពើពុករលួយ​ ព្រមទាំងអាចចូលរួម អនុវត្ត​ទាំងអស់​គ្នា​ដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលតាមរយៈ​សកម្មភាពផ្សេងៗក្រោមប្រធាន​បទ​បញ្ឃប់​អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា និងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ​នូវរាល់ទ្រឹស្តី និង​ការ​អនុវត្ត​ទាំងឡាយណាដែលមានប្រសិទ្ធភាព សម្រាប់កម្ពុជា​​ ក្នុងគោល​ដៅ​អភិវឌ្ឃន៏​ប្រទេសអោយឆាប់រីកចម្រើន ​ទៀតសោតគឺទទួលបានកិតិ្តយល​ជា​ពលរដ្ឋល្អ ដែលមិនប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និងរស់នៅក្នុងប្រទេសដែល​គ្មាន​អំពើ​ពុករលួយ។​ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការចូលរួមរបស់យុវជន គួរត្រួវបានគាំទ្រ និង​ការពារ​សុវត្ថិភាពពីរាជរដ្ឋាភិបាល៕​

Advertisements

Watch TI Cambodia’s newest film “Integrity (សុចរិតភាព)”

Stories

This short video tells three different stories of integrity in everyday life. Think about how you can make a difference every day.

Fighting Corruption in Cambodia: a ‘battle of ideas and perceptions’

Comment

Originally posted on Nefia

When Niklas Kossow came to Cambodia from Germany to work as a Bribespot Promotion Advisor, he knew very little about the country. In this blog he reflects on his experience and frustrations and tells us what it was like to try and fight corruption in one of the most corrupt countries in the world.